भौगोलिक, मधेशको सांस्कृतिक र धार्मिक ईतिहास । Geographical , Cultural and Religious History of Madhesh

पृष्ठभूमि

मधेशलाई नेपालमा तराई पनि भनिन्छ।  नेपालको फ्ल्याट, उर्वर दक्षिणी पट्टि २०-३० किलोमिटर चौडा र पूर्वदेखि पश्चिमसम्म फैलिएको अक्सर  मधेशको रूपमा लिइन्छ।  यसले नेपालको २०% जग्गा ओगटेको छ।  मधेश भन्ने शब्द नेपाली बाहिरी तराई वा बाहिरी तराईमा समग्र रूपमा जातीय, सांस्कृतिक, र भाषिक हिसाबले मानिसहरु लाई सिमानाको भारतीय पक्ष भनेर सम्बोधन गरिएको छ।  आफुलाई मधेसी वा मधेसी, महगदेसी र देशवालीको रूपमा। “मधेसी” शब्दले तराई क्षेत्रमा बसोबास गर्ने विभिन्न जातीय, भाषिक र धार्मिक समूहहरूलाई समेट्छ।  मधेशलाई सामान्यतया पौराणिक राजा जनकको राज्य भएको मानिन्छ र त्यस्तै गरी मधेसी जनतालाई नेपालको पुरानो संस्कृतिको हिस्सा मानिन्छ।

 "मधेश" र "तराई" शब्दको उत्पत्ति

"मधेश" शब्द संस्कृत शब्द "मध्य देश" को अर्थ हो "मध्य देश" वा मगधबाट आएको हुन सक्छ, यो ब्रिजिसंघको पतन पछि यति शक्तिशाली राज्य थियो।

मधेस शव्दको उत्पत्तिको बारेमा धेरै सिद्धान्तहरू विकास भएको छ भने सबैभन्दा लोकप्रिय यो हो कि यो भूमि पौराणिक हिन्दू राजा जनकको केन्द्रीय राज्य थियो।

 मधेशको भौगोलिक इतिहास।

पौराणिक कथाको रूपमा, राजा जनक मिथिला राज्य (पूर्वी मधेश) का सम्राट थिए जसको छोरी सीताले अयोध्या (उत्तरी यूपी-भारत) को रामसँग विवाह गरे।  मिथिलाको राजधानी जनकपुर थियो जसलाई अहिले पनि यही नामले चिनिन्छ।  भगवान रामले देवी सीतासँग राजा जनकको दरबारमा “स्वयंवर” (स्वयं रोजिएको दुलही) समारोहमा बिहे गरे।  आज जनकपुर पूर्वी मधेशको एक महत्त्वपूर्ण शहर हो।

यस अवधिमा भगवान बुद्धको जन्म अवध क्षेत्रको लुम्बिनीमा पनि भएको थियो, र यसैले सबै समयको सबैभन्दा ठूलो मधेशी मान्न सकिन्छ।  भगवान बुद्धले मगध साम्राज्यको अवस्थित विश्वास र विश्वासलाई सजिलो पार्न मद्दत गरे जुन बर्षो देखि हिन्दु भनिएको छ र उसले आफ्नै नाम "बुद्ध धर्म" (अंग्रेजीमा - बौद्ध धर्म) को नयाँ धर्म मान्दछन्।

 मधेशको सांस्कृतिक इतिहास।

मधेसी संस्कृति संसारकै सब भन्दा पुरानो संस्कृति हो। मधेसी मानिसहरुको आफ्नै छुट्टै संस्कृति छ जुन यस क्षेत्रको पुरानो संस्कृति हो।  रामायणका अनुसार मिथिलाका शासक, राजा जनक, वर्तमान मापदण्डका आधारमा मधेसी, शाह शासकहरू नेपाल प्रवेश गर्नुभन्दा धेरै अघि नै जनकपुरमा मिथिलाको राज्य स्थापित भइसकेका थिए।  उनकी छोरी सीतालाई अझै पनि हिन्दुहरूले महिलात्वको आदर्शको रूपमा पूजा गरेका छन्।  शुरुका युगदेखि नै मधेसीहरू सभ्य र संस्कृतिको अस्तित्वको लामो इतिहास रहेको नेवारहरू बाहेक अरू नेपालीहरू मात्र हुन्।  ज्यादातर मधेसीहरु सीमा माथिको भारतीयहरु संग विवाह बाट सम्बन्धित छ।  सामान्यतया मैथिली, भोजपुरी र हिन्दी बोल्ने र भारतीय जस्तो देखिने व्यक्तिलाई मधेसी मानिन्छ।  उनीहरूको परम्परागत पुरुष पोशाक धोती र कुर्ता हो र महिला पोशाक साड़ी र ब्लाउज हो।  उनीहरूको मुख्य धर्म भनेको हिन्दू धर्म हो।